Spelregels

De Nederlandse Kampioenschappen
BONAKEN

De Nederlandse Kampioenschappen
BONAKEN

De spelregels voor het Bonaken
Het kaartspel Bonaken is een café kaartspel bij uitstek. Het gaat bij Bonaken namelijk om de verliezer en niet om de winnaar. De verliezer wordt geacht na een spelletje Bonaken een rondje te geven voor degenen die hebben meegedaan. Bonaken speelt men in Leimuiden met minimaal 2 personen en maximaal 7 personen. Voor het kampioenschap is een speciaal telsysteem ontwikkeld, zie de beide voorbeelden aan het eind van deze pagina.
Omdat er 32 kaarten in het spel zijn (van de aas tot de 7, de vier kleuren) worden de kaarten als volgt verdeeld:
Aantal spelers Aantal kaarten per speler Aantal kaarten open op tafel Aantal kaarten ‘blind’ op tafel Aantal kaarten die ‘slapen’
2 6 2 1 17
3 6 2 1 11
4 6 2 1 5
5 6 2 0 0
6 5 2 0 0
7 4 2 2 0
Op het Nederlands Kampioenschap wordt met maximaal vier spelers aan een tafel gespeeld.
Open : Kaarten liggen open op tafel, doen mee in het spel.
Blind : Kaarten liggen omgekeerd op tafel, doen mee in het spel.
Slapen : Kaarten liggen omgekeerd op tafel, doen niet mee aan het spel.
De waarde van de kaarten:
Indien troef Indien geen troef
Boer 20 punten Aas 11 punten
9 14 punten Heer 3 punten
Aas 11 punten Vrouw 2 punten
Heer 3 punten Boer 1 punt
Vrouw 2 punten 10 10 punten
10 10 punten 9 Geen
8 Geen 8 Geen
7 Geen 7 Geen
Totaal 60 punten van troef Totaal 27 punten x 3 kleuren = 81 punten
Totaal 141 punten in het spel
Roem kan de waarde van de kaarten verhogen. Roem kan zich direct in de hand bevinden, maar kan ook gemaakt worden door aanvulling van de ‘open’ en de ‘blinde’ kaarten.
De volgende soorten roem zijn er :
Aantal / soort kaarten Hoeveel punten roem
Vrouw en heer van troef (Stuk) 20
Driekaart (bijv. 7, 8 en 9) 20
Driekaart met stuk (bijv. boer, vrouw, heer) 40
Vierkaart 50
Vijfkaart 100
Zeskaart 100
Vier vrouwen, heren of azen 100
Vier boeren 200
Woordenlijst :
Bonaak Alle slagen halen met troef
Zwabber Alle slagen halen zonder troef
Misère Niet één slag halen
Vuil opkomen Bij misère met meerdere spelers: degene die als eerste gaat komt op met een kleur waarvan die kaarten heeft uitgelegd en doorgegeven.
Stuk Vrouw en Heer van troef
Voorhand Heeft degene die als eerste uitkomt
Achterhand Heeft degene die als laatste bijspeelt
Seinen Door middel van het spelen van een kaart aangeven welke kaart men nog in de hand heeft
Eruit zijn Niet verloren hebben
Erin zitten Verloren hebben
Suf staan Nog niets hebben geboden
Krom staan Eén keer verloren, nog een keer verlies betekent erin zitten
Recht staan Eén keer gewonnen, nog een keer winst betekent eruit zijn
Wip staan – Win je als je krom staat, kom je wip
– Verlies je als je recht staat, kom je wip
– Bij wip kun je twee kanten op, erin of eruit
– Bij verlies ga je erin, d.w.z. verlies je het spel.
– Bij winst ga je eruit en speel je niet meer mee.

Het bijhouden van de stand :
Voorbeeld 1 Leimuidens systeem
Beginstand suf
Verlies na spelen krom
Daarna winst na spelen wip
Wederom winst na spelen (er) uit
Voorbeeld 2
Beginstand suf
Winst na spelen recht
Wederom winst na spelen (er) uit
Voorbeeld 3
Beginstand Suf
Verlies na spelen krom
Verlies na spelen Erin (dus een rondje geven)

Basisregels :
• Altijd delen met de klok mee.
• Bij begin van een nieuw spel deelt degene die de hoogste kaart van het stok trekt.
• Degene die heeft gespeeld, deelt voor de volgende gift. Bij meerdere misère-spelers deelt degene
die als eerste ging.
• In het geval er iemand uitgaat dan deelt die de kaarten voor de volgende gift. Bij meerdere
misère-spelers die tegelijk uitgaan, deelt degene die als eerste misère bood.
• Delen gaat steeds per 3 kaarten: ieder 3 kaarten, vervolgens de 2 open en 1 blinde kaart en daarna
ieder weer 3 kaarten. Of ieder 3, ieder weer 3 en tot slot de 2 open en 1 blinde kaart.
• Bij verkeerd delen wordt er opnieuw gedeeld.
• Er wordt net zo lang gespeeld tot iedereen er uit is of er in zit.
• Op het moment dat je gaat, speelt de rest tegen degene die ‘gaat’ of degenen die ‘gaan’.
• Niet praten achter de kaarten, niet je eigen kaarten verraden.
• Liggen is liggen. Als een kaart gegooid is, kun je hem niet meer terug nemen.
• Bijlopen moet, introeven mag te allen tijde (dan hoeft dus niet bijgelopen te worden), troefboer
mag altijd worden verzaakt.
• Als troef gevraagd wordt, hoef je niet (zoals bij klaverjassen) verplicht over te troeven.
• Vals roemen: roem melden is enkel toegestaan als men de roem ook daadwerkelijk kan rapen door
middel van reeds aanwezige kaarten in de hand, met toevoeging van een open kaart en een blinde
kaart. Als voorbeeld : heb je twee boeren in je hand, ligt er een boer open op tafel en is er een
blinde kaart, mag je tweehonderd roem bieden. Raap je de roem niet, verlies je dat spel. Roem je
vals, met andere woorden, je had de roem niet kunnen rapen : direct erin en dus NUL punten.
• Onder je roem bieden: als je bijvoorbeeld 75 punten speelt, terwijl je 100 roem in je handen hebt,
mag je niet die melden. Uiteraard wel een deel van je roem, bijv. 40 of 50 pnt.
• Vergeet je te roemen, dan telt de roem niet.
• ‘Stuk’ melden mag direct bij aanvang van het spel. ‘Stuk’ mag ook gemeld worden bij het spelen
van de eerste kaart ervan (heer of vrouw).
• Als je gaat, mag je de open en de blinde kaarten aan je eigen kaarten toevoegen en daaruit de
beste combinatie kiezen. Belangrijk is dat je behaalt wat je geboden hebt. De hoeveelheid kaarten
die je geraapt hebt, moet je ook weer uitleggen. Besef goed dat de punten van deze uitgelegde
kaarten voor de tegenpartij zijn.
• Te veel of te weinig kaarten uitleggen betekent dat je het spel verliest.
• Gedane slagen worden omgekeerd weggelegd en mogen niet meer worden bekeken.
• Alleen een misère kan door meerdere mensen tegelijkertijd worden geboden/gespeeld.
• Bij misère geeft de speler die als eerste gaat de uitgelegde kaarten door aan de volgende speler
die meegaat. Die kan uit de kaarten weer de beste combinatie kiezen.
• ‘Vuil opkomen’ hoeft niet gemeld te worden.
• Bij 7 spelers is de eerste gift een misère; iedere speler is verplicht om mee te gaan.
• Bij meerdere misère-spelers moet de gift volledig worden uitgespeeld.
• Bieden vanaf 25 punten. Ieder bod steeds afronden op een vijftal.
• Misère gaat boven 100 punten en is minder dan 105 punten.
• Speel je alleen een misère, dan is het verplicht om troef te maken.
• Bij ‘alleen misère’ moet troef gemeld zijn vóór dat de tweede speler zijn kaart heeft bijgegooid.
Later melden betekent verlies van de gift.
• Na introeven door een speler mag een volgende speler niet ondertroeven. Dan moet dus de
gevraagde kleur worden bijgelopen of, als die niet meer beschikbaar is, een andere kleur.
Wanneer je roem meld op basis van de blinde kaart en je raapt geen roem, dan moetje bewijzen
dat je weldegelijk roem kon rapen. Bij het wegmoffelen van de kaarten gaat de voorgaande regel in
werking.
• Troefboer mag tot de laatste slag worden verzaakt, ook als troef gespeeld wordt.
• Zwabber gaat boven 125 punten en is minder dan 130 punten.
• Een bonaak kan alleen overtroffen worden door een bonaak met roem.
• Overroemen mag, dat wil zeggen als iemand een bonaak 20 biedt, mag je daar overheen roemen
met bonaak 40.!
• Je mag niet direct een bonaak met roem bieden.
• Bij het bieden kan een vijfkaart (100 roem) overtroffen worden door een zeskaart (ook 100 roem).
• Bij meerdere spelers met een zeskaart heeft de speler die de zeskaart als eerste bij zijn roem meldt
het hoogste bod.
• Bij verzaken: verzaakt de speler die speelt, dan verliest hij zijn spel. Verzaakt een andere speler
dan wint hij zijn spel.
Telling Nederlands Kampioenschap Bonaken
Bij het Nederlands Kampioenschap wordt per tafel geteld op basis van onderstaand telformulier.Bij het kampioenschap worden vijf ronden gespeeld. Iedere ronde bestaat uit twee spellen en een spel bestaat natuurlijk uit meerdere giften.
Na de vijf ronden wordt een klassement opgemaakt. De vier hoogst geëindigde spelers gaan naar de finale. Zijn er spelers met een gelijk aantal punten geëindigd dan eindigt de speler met het hoogst aantal gewonnen giften als eerste. Is ook dat gelijk dan geldt het hoogste aantal giften met tweede plaatsen enz. Zijn er ook dan nog spelers gelijk geëindigd dan beslist de toernooiorganisatie.

WEDSTRIJDFORMULIER (voorbeeld 1)
Tafel 1 Ronde 1 Spel 1
Door middel van kruis (X) aangeven de stand van de deelnemer
Speler 1 Speler 2 Speler 3 Speler 4
Spelersnr. B 0012 B 0004 B 0087 B 0034 <<<
Spelersnaam J. Zwabber P. Bonaak K. Misere J. Roem <<<
KROM x x x KROM
RECHT x RECHT
WIP x x WIP
ERUIT x x ERUIT
ERIN x ERIN
Eindnotering : nr. nr. 1 nr. 2 nr. 3
punten : 0 10 8 4
1 = 10 pnt. 2 = 8pnt. 3 = 4 pnt. 4 = 1pnt. erin = 0 pnt.
WEDSTRIJDFORMULIER (voorbeeld 2)
Tafel 1 Ronde 1 Spel 1
Door middel van kruis (X) aangeven de stand van de deelnemer
Speler 1 Speler 2 Speler 3 Speler 4
Spelersnr. B 0018 B 0039 B 0121 B 0102 <<<
Spelersnaam T. Voorhand B. Blind P. Stuk K. Afseinen <<<
KROM x x KROM
RECHT x x RECHT
WIP x x WIP
ERUIT x x x ERUIT
ERIN x ERIN
Eindnotering : nr. 3 nr. nr. 1 nr. 1
punten : 4 0 10 10
1 = 10 pnt. 2 = 8pnt. 3 = 4 pnt. 4 = 1pnt. erin = 0 pnt.
BELANGRIJK:
U bent het allen eens met de ingeleverde stand. ERIN IS ALTIJD NUL PUNTEN.
Als eerste eruit, eindnotering 1 (10 punten). Als tweede eruit, eindnotering 2 (8 punten).
Als tweede gezamenlijk (bijv. met zn tweeen) eruit : allen eindnotering nummer 2.
Dan blijft de 4e plaats over.
Er wordt net zo lang gespeeld totdat iedereen erin of eruit is.

Dorpsstraat 30
2451 AR Leimuiden

Tel: (0172) 50 81 88
Email: info@partycentrum-keijzer.nl